|
|
 |
|
|
|
|
|
Ve tarihi adım atıldı. Türkiye, 3 Ekim 2005 tarihinde tam üyelik hedefli müzakere kararının alınmasıyla,
Avrupa Birliği macerasında yeni ve zorlu bir döneme adım attı. Büyük değişimlerin yaşanacağı müzakere sürecinde,
birçok engel ve sorunla karşılaşacak olan Türk halkı, Avrupa Birliği ile 1959 yılından bu yana devam eden ilişkilerini,
nihai sonuç olan tam üyelik hedefine ulaştırmak için çabalayacak.
Türkiye ile Avrupa Birliği ilişkileri 31 Temmuz 1959'da başladı. Türkiye, o zamanki adı Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) olan birliğe bu tarihte üyelik başvurusunda bulundu. Başvuru 11 Eylül 1959'da, Yunanistan'ın başvurusuyla birlikte kabul edildi.
Türkiye ile AET arasında Ankara'da 12 Eylül 1963'te Ortaklık Anlaşması ve 1. Mali Protokol imzalandı.
13 Aralık 1995'te Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne alınması kabul edildi. 12 Aralık 1999'da Helsinki'de yapılan Avrupa Konseyi Zirve Toplantısı'nda Türkiye'ye adaylık statüsü tanındı.
8 Mart 2001'de ise AB Bakanlar Konseyi, Türkiye için Katılım Ortaklığı Belgesi'ni kabul etti.
TBMM de 19 Mart 2001'de 'Topluluk Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı'nı onayladı.
6 Ekim 2004'te Avrupa Birliği Komisyonu, Türkiye İlerleme Raporu'nu onayladı. Raporda Türkiye ile müzakerelerin 'şartlı olarak başlatılması' önerilirken, yasal reformların yürürlüğe girmesi ön koşul olarak gösterildi.
15 Aralık 2004'te Avrupa Parlamentosu, Hollandalı Hıristiyan demokrat parlamenter Camiel Eurlings’in hazırladığı, AB’nin Türkiye ile tam üyelik müzakerelerini başlamasını tavsiye eden raporunu 262’ye 402 oyla kabul etti.
17 Aralık 2004'te Brüksel'de bir araya gelen Avrupa Birliği liderleri, Türkiye ile 3 Ekim 2005'te müzakerelere başlanması kararını aldı. Ancak Birlik Türkiye'ye Kıbrıs'ın tanınması için ön koşul getirerek, Genişleme Protokolü'nün Ekim 2005'e kadar imzalanmasını istedi.
29 Temmuz 2005'te Türkiye, Gümrük Birliği anlaşmasını Kıbrıs Rum kesimi de dahil
10 yeni AB üyesini kapsayacak şekilde genişletecek ek protokolü imzaladı.
Ek protokolle birlikte bir deklarasyon yayınlayan Türkiye, protokol'ün imzalanması,
onaylanması ve uygulanmasının, protokol'de atıfta bulunulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin
herhangi bir biçimde tanınması anlamına gelmediğini açıkladı.
21 Eylül 2005'te Avrupa Birliği Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki deklarasyonuna karşı bir deklarasyon yayınladı.
Karşı deklarasyonda "Kıbrıs Cumhuriyeti" ile ilgili bir deklarasyonda bulunma ihtiyacı hissetmesinin
"üzüntüyle" karşılandığını ifade edildi..
28 Eylül 2005'te Avrupa Parlamentosu (AP), ek protokol oylamasını erteledi. AP, müzakerelerin başlaması öncesinde
Türkiye ile ilgili hazırlanan karar tasarısını ise kabul etti. Bu karar tasarısı çerçevesinde verilen ve oylanarak kabul edilen bir değişiklik önergesiyle Türkiye'nin sözde Ermeni soykırımını tanıması çağrısında bulunuldu ve bu tanımanın AB üyeliği için önkoşul olması istendi.
''Türkiye'nin Rum kesimini tanımasının, müzakere sürecinin önemli bir parçası olduğu'' ifade edilen kararda,
''Rum kesiminin tanınmamasının müzakerelerin askıya alınmasına yol açabileceği'' kaydedildi.
2 Ekim 2005'te AB Genel İşler Konseyi, müzakere kararı için toplandı. Avusturya'nın Müzakere Çerçeve Belgesi'ne imtiyazlı ortaklık
ifadesinin konulması için direnmesi, müzakerelerin başlamasını tehlikeye soktu. Diğer 24 AB üyesinin uğraşları sonuç vermeyince
3 Ekim gününe belirsizlikle girildi.
3 Ekim 2005'te sabah saatlerinden itibaren Avusturya üzerindeki baskılar yoğunlaştı. Avusturya geri adım atmazken, Türk Dışişleri
İngiltere'nin sunduğu önerilerin hepsinin reddedildiğini açıkladı. Öğle saatlerinde baskılara direnemeyen Avusturya'nın, imtiyazlı ortaklık talebinden vazgeçmesiyle bir umut ışığı doğdu. Akşam saatlerinde Çerçeve Belgesi'nde Kıbrıs Rum Kesimi'nin NATO'ya üyelik başvurusu halinde Türkiye'nin veto hakkını elinden alan paragrafta, Türkiye lehine düzeltme yapıldı ve mutabakat sağlandı. Mutabakat ile birlikte
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ve Başmüzakereci Ali Babacan Lüksemburg'a doğru yola çıktı. Gece geç saatlerde Lüksemburg'a gelen Gül ve Babacan, AB Dönem Başkanı İngiltere'nin Dışişleri Bakanı Jack Straw, AB Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn ile AB Dışişleri Bakanlarının katıldığı Hükümetlerarası Konferans'ta tam üyelik müzakerelerini resmen başlattı.
Lüksemburg'da 12 Haziran 2006'da yapılan Hükümetler Arası Konferans'ta ise Türkiye ile fiili müzakerelerin başlaması Kıbrıs Rum kesiminin itirazına rağmen kabul edildi.
|
|
|
|
|
|
|
|
