|
|
 |
|
|
HAVA KUVVETLERİ
B-1
B-1 tipi ağır bombardıman uçakları, adlarını 1991 Körfez Savaşı'nda duyurdu. Rockwell şirketi tarafından üretilen bu uçaklar, yakıt ikmali yapmadan 12 bin kilometre uçabiliyor.
Uçağın üzerinde değişiklik yapılan B1-B modelleri, 1998'de Irak'a yönelik bombardımanda faaliyete geçirildi. ABD Hava Kuvvetleri'nin en çok kullanılan bombardıman uçağı olan B-1'ler Bosna, Kosova ve Afganistan operasyonlarında görev aldı.
Mürettebatı 4 pilot ve yardımcı pilot ile saldırı ve savunma subaylarından oluşan uçak, saatte 1440 km hız yapabiliyor. Havadan yere füzeler taşıyan B-1'lerin, havadan havaya savunma silahları yok.
Tam yüklüyken 214 ton ağırlığında olan uçaktan, Amerikan Hava Kuvvetleri'nin elinde 100 adet bulunduğu sanılıyor. Uçakların her birinin fiyatı 200 milyon dolardan fazla.
90'lı yılların başında modernize edilen B-1B'ler, her biri 225 kilo ağırlığındaki 84 adet bomba taşıyabiliyor. B1-B'lerde nükleer başlıklı süpersonik cruise füzeleri de taşıyabilecek şekilde değişiklik yapılabiliyor.
B-2 Spirit
Amerikan Hava Kuvvetleri'nin elindeki B-2 "Spirit" uçağı, çok yüksek irtifadan stratejik bombardıman yapabilme özelliğine sahip bir uçak. Radara yakalanmadığı için "hayalet uçak" olarak da adlandırılan B-2 uçakları, çok uzun menzile sahip ve çok özel görevlerde kullanılıyor.
Sadece 21 adet üretilen B-2'ler, dünyanın en pahalı savaş uçağı olma özelliğine de sahip. Uçağın maliyeti 2.1 milyar dolar. Özelliklerinin çok küçük bir kısmı bilinen B-2, Northrop Grumann firmasınca üretiliyor.
21 metre boyunda, 52 metre genişliğindeki bu "uçan kanat", bilgisayarla yönlendiriliyor. 152 tonluk iki kişilik uçak, 15 kilometre irtifaya çıkarak düşman ateşinden korunuyor. Ses hızına yakın bir hıza ulaşabilen B-2,
yakıt ikmali yapmadan 11 bin kilometre uçabiliyor. Uçak, 18 ton klasik ya da
nükleer bomba taşıyabiliyor, hedefini arayarak bulabilen JASSM füzeleri atabiliyor.
F-15 Kartal
F-15 "Kartal" adlı taktik avcı uçağı, çok hızlı ve olağanüstü manevra yeteneğine sahip bir uçak. Konvansiyonel uçakların en başarılısı sayılan F-15, McDonnell
Douglas şirketince üretiliyor. İlki 1974'te üretilen iki kişilik uçak, her türlü hava koşullarında muharebe gücüne sahip bulunuyor. F-15, geceleri de taarruz düzenleyebiliyor, çok alçak irtifada uçabiliyor.
30 milyon dolar maliyeti olan uçağın üç versiyonu bulunuyor. Ses hızınının 2.5 katı hız yapabilen ve 19.4 metre boya, 5.6 metre yüksekliğe ve 13 metre kanat açıklığına sahip uçak, her biri 13.1 tonluk itiş gücündeki iki motoruyla olağanüstü hızlanma ve manevra yapabilme yeteneği sergiliyor.
Uçak 19 kilometre irtifaya yükselebiliyor, yakıt ikmali yapmadan 4 bin 600 kilometre uçabiliyor, lazer güdümlü bombalar ve füzeler kullanıyor.
F-16
F-16 uçakları, çok yönlü olarak kullanılan hafif taarruz-avcı uçağı. Yaklaşık 30 yıldır kullanılan ve dünyanın en müthiş savaş uçaklarından sayılan F-16, şimdiye dek 4 binden fazla üretildi ve 20 ülkenin hava kuvvetlerinde kullanılıyor.
Dünyanın en çok satılan uçağı unvanına da sahip olan F-16, Lockheed Martin firmasınca üretiliyor. 25 milyon dolar maliyeti olan uçak, 9.8 metre kanat açıklığına, 15 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip. Tek ya da iki kişilik
versiyonları bulunuyor.
Ses hızının iki katına ulaşabilen uçak, 12 kilometre irtifaya çıkabiliyor. 925 kilometre menzile sahip bulunan F-16, kara, deniz ve havadaki hedeflere saldırabiliyor. Uydu üzerinden komuta edilebilen füzeler, radara yakalanmayan bombalar atabiliyor. 1991 Körfez savaşında da kullanılan F-16'lar, 13 bin 500 sorti yaparak 20 bin ton bomba yağdırmıştı.
B-52
Devasa B-52 bombardıman uçağı, "Uçan Kale" olarak nitelendiriliyor. Olası Irak savaşında Amerikan hava kuvvetlerinin gözdelerinden biri olacak B-52, 50'lerin başlarında Boeing firmasınca tasarlandı. Soğuk savaş yıllarında stratejik operasyonlar için tasarlanan uçak, 2001'de Afganistan'da bombardımanlarda kullanıldı.
JDAM tipi akıllı bombalar atabilen B-52, Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia adasında konuşlandırılıyor. Vietnam Savaşı'nda ve Körfez Savaşı'nda da kullanılan uçak, konvansiyonel bombalarla hedefleri "halı" gibi dövüyor.
49 metre uzunluğa, 56 metre kanat açıklığına sahip B-52, yüklüyken 219 ton
geliyor. Dünyanın en büyük ve ağır savaş uçağı olarak bilinen B-52, 744 adet üretildi.
İki versiyonu halen kullanılmakta olan uçak, 14 bin km uçuş menziline sahip. 10 bin m irtifaya yükselebilen B-52, havada ikmal yapabiliyor. Saatte bin km hız yapabilen uçak, 27 ton bomba, havadan karaya füze ve "cruise" füzesi taşıyor.
F-117A
"Gece Şahini" olarak adlandırılan F-117A, düşman savunmasının arasına dalabilen ve stratejik hedefleri vurabilen bir avcı-bombardıman uçağı. Radara yakalanmayan ilk savaş uçağı olma özelliğine sahip bulunan F-117A, 1983'ten beri Amerikan ordusunda kullanılıyor.
Lockheed firmasınca üretilen sıradışı aerodinamik bir yapıya sahip uçak, egzoz gazının yoğunluğunu azaltabilen bir sisteme sahip. Uçak bu sayede peşinde kızılötesi işaret bırakmıyor.
23.6 ton ağırlığa, 13.3 metre kanat açıklığına ve 20 metre uzunluğa sahip
uçak, 45 milyona dolara maloluyor. 59 adet üretilen tek kişilik uçak saatte 1040 kilometre hız yapıyor, 1056 kilometre uçuş menziline sahip, ancak havada ikmal yapabildiği için menzili sınırsız hale geliyor.
2.3 ton bomba taşıyabilen uçak, termonükleer bomba, lazer güdümlü havadan karaya füze ve radar yok eden füze atabiliyor.
E-3 Awacs
Erken uyarı ve hava gözetleme uçağı E-3 AWACS Sentry, düşmanın olası hava saldırısını önlemek ve hava kuvvetlerinin operasyonlarını yönlendirmek için kullanılıyor. Boeing 707 uçağının değişiklikten geçirilmiş versiyonu olan AWACS,
çok uzun menzile sahip ve havada ikmal yapabiliyor.
Son derece gelişmiş iletişim aygıtlarına ve elde edilen verileri işleme ve değerlendirme yeteneğine sahip uçakta, 17-19 kişilik mürettebat görev yapıyor.
Uçağın en büyük özelliği, son derece gelişmiş radar sistemi.
Yaklaşık 9 bin metre irtifaya çıkabilen uçak, yerle stratosfer arasında 400 kilometrelik bir alanda gözetleme yapabiliyor. Uçak, "Uçan Bilgisayar" olarak nitelendiriliyor.
ABD'de 35 adet bulunan AWACS, 1977'den beri kullanılıyor.
AC-130
C-130 Herkül nakliye uçağının değişikliğe uğratılmışı olan AC-130, yerleşim yerlerindeki hedeflere nokta atışı yapabilen, isabet gücü yüksek bir taarruz uçağı. 105, 40 ve 25 mm'lik toplarıyla bir bölgeyi hallaç pamuğu gibi atabilen AC-130, yerde yakın dövüşte de gayet başarılı bir uçak. Kötü hava koşullarında iyi sonuçlar elde edebilen uçak, gelişmiş radarı sayesinde yerdeki hedeflerin dost mu, düşman mı olduğunu biliyor. AC-130U versiyonu aynı anda iki hedefi birden izleyebiliyor.
Vietnam Savaşı'nda, 1989'da Panama operasyonunda, Irak, Somali, Balkanlar ve son olarak Afanistan'da kullanılan AC-130'da, 13 kişilik mürettebat görev yapıyor.
Amerikan ordusunda 13 adet AC130U ve 8 adet AC130H bulunuyor. Uçak, kurtarma operasyonlarında da kullanılabiliyor.
F/A-18 Eşekarısı
F/A-18 "Eşekarısı", uçakgemilerinden kalkarak düşman hedeflerini vuran çokyönlü bir taarruz uçağı. 1981'den beri kullanımda olan uçak, Körfez Savaşı'nda ve Kosova operasyonunda kullanıldı.
Hem avcı, hem de taarruz uçağı olarak görev yapan F/A-18, yakın lojistik destek, taktik av ve keşif amaçlarıyla da kullanılabiliyor. Saatte 1915 kilometre hız yapabilen uçak, 15.2 kilometre irtifaya yükselebiliyor. 750 kilometre menzile sahip uçak, çok gelişmiş dijital aygıtlara sahip. 7.7 ton mühimmat taşıyan uçak, Vulcan M61 topuyla ateş ediyor. Uçakta, ayrıca Harpoon füzeleri, uzun ve kısa menzilli havadan havaya füzeler, antiradar füzeleri ve güdümlü bombalar
bulunuyor.
24 milyon dolar maliyeti olan uçağı, McDonnell Douglas ve Northrop Grumann üretiyor.
A-10 Yıldırım
A-10 "Yıldırım" taarruz uçağı, 70'li yıllarda Varşova Paktı zırhlılarının hızını kesmeye yönelik olarak tasarlandı. Körfez Savaşı'nda da kullanılan ve "tank katili" olarak nitelendirilen A-10'lar, Fairchild firmasınca üretiliyor. Saatte 710 kilometre hız yapan uçak, savaş alanı üzerinde 300 metrenin altına kadar inerek ve saatlerce uçarak bombardıman yapabiliyor.
"Uçan topçu" olarak da nitelendirilen A-10, yerde her türlü hedefe karşı kullanılıyor. 465 kilometre menzile sahip olan ve yaklaşık 8 ton bomba taşıyabilen uçak, çok kısa pistlerden havalanabiliyor, buralara inebiliyor.
Uçakta, Maverick AGM65 tanksavar füzeleri, kısa menzilli AİM-9 Sidewinder roketleri ve lazer güdümlü bombalar bulunuyor. Uçağın boyu, 16.25 metre, kanat açıklığı 17,52 metre.
E-8C J-Stars
Yerdeki hedefleri saptama ve gözetleme amacıyla gelişkin bir radarla donatılmış bulunan E-8C J-Stars, aslında Boeing 707-300 uçağının değişiklikten geçirilmiş versiyonu.
Yer birliklerine taktik taarruz desteği amacıyla kullanılan uçak, yerdeki birlikleri ve hareket halindeki zırhlıları ve konvoyları tesbit ediyor. Uçağın radar sistemi, 50 bin km2'lik bir alanı tarayabiliyor ve her türlü havada seyyar hedefleri tesbit edebiliyor, elde ettiği verileri yerdeki seyyar istasyonlara aktarabiliyor.
Uçağın boyu 46, kanat açıklığı 44 metre. Uçakta 22 kişilik mürettebat görev yapıyor. 12 bin 800 metre irtifaya çıkabilen uçak, 8 saat aralıksız uçabiliyor, havada ikmal yapabiliyor. Amerikan ordusunda bu uçaklardan dört adet kullanılıyor. Uçağın maliyeti, 270 milyon dolar civarında.
MH-47 Chinouk helikopteri
MH-47 tipi helikopter, özel hava birliklerinin operasyonlarında çok işlevli olarak kullanılıyor. Helikopter, taarruz, paraşütle birlik indirme, yardım operasyonu ve düşman birliklerinin gersinden adam kurtarma amacıyla kullanılıyor.
İki versiyonu bulunan helikopteri Boeing üretiyor. MH-47D modeli, kötü havalarda zun menzçile ihtiyaç gösteren operasyonlarda, MH-47E modeli ise taarruzlarda kullanılıyor.
Saatte 220 kilometre hız yapabilen helikopter, 6 bin metre irtifaya çıkıyor.
Havada ikmal yapabiliyor.
AH-64 Apaçi helikopteri
AH-64 Apaçi helikopteri, Amerikan kara kuvvetlerinin önde gelen taarruz helikopteri. Özellikle zırhlılara karşı kullanılan AH-64'ler, 1991 Körfez
savaşında 800'den fazla Irak tankını "imha etti." 1984'te kullanılmaya başlayan AH-64A modeli, yavaş yavaş yerini Boeing'in ürettiği AH-64D'ye bırakıyor.
Radarı sayesinde 360 derece görüş sağlayabilen helikopterin boyu 17.73 metre. Her türlü havada ve geceleyin ateş gücüne sahip olan helikopter; Hellfire, Sidewinder, Sidearm tipi füzeleri atabiliyor. 482 kilometre menzile sahip helikopter, 273 kilometrelik hızı yüzünden savaş jetlerine kolayca av olabiliyor. Bu yüzden yerden lojistik destek alıyor.
FÜZELER
JASSM tipi Cruise
Lockheed-Martin'in geçen Ekim ayında Yeni Meksika'da başarıyla denediği bu füze sert zeminleri delip geçebiliyor. Radar sistemindeki her türlü parazite rağmen sadece hedefini arayan JASSM, (Joint Air-to-Surface Standoff Missile) B-2, B-1 ve B-52 bombardıman uçaklarıyla F-16, F-15, F-117 ve F/A-18 tipi avcı-bombardıman uçaklarından fırlatılabiliyor.
JDAM
(Birleşik Direkt Saldırı Cephaneleri) gibi Küresel Konuşlanma Sistemi (GPS) ile kullanılan bu bomba, arkasında manevra kanadı olan iki kanatlı bir casus uçağa benziyor. 5 metre uzunluğundaki, bir tondan fazla ağır olan bu füzenin 450 kilogram patlayıcı içeren bir savaş başlığı bulunuyor. Başlığındaki kızılötesi sistem ve GPS sayesinde füze önceden belirlenmiş bir rotayı takip edebiliyor. ABD'nin 3 milyar dolar karşılığında bu füzelerden 2 bin 400 adet
satın aldığı ve hava ile deniz kuvvetlerinde bu füzeyi kullanmayı tasarladığı sanılıyor.
Patriot
Körfez Savaşı'nda Irak'ın attığı füzelere karşı kullanılan Patriot füzesavar bataryaları, olası Irak savaşında da başvurulacak önlemler arasında yer alıyor.
Düşman füzelerine karşı bir "kalkan" olarak düşünülen bu sistemle neler yapılabileceği 1991 başlarında Irak'ın İsrail ve Suudi Arabistan'a düzenlediği Scud füzesi saldırılarında görüldü.
İsrail'e fırlatılan 39 Scud füzesi iki kişinin ölümüne yol açtı. Suudi Arabistan'da Amerikan askerlerinin bulunduğu bir binaya Scud isabet etmesi sonucu 28 kişi öldü. ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, birkaç yıl sonra Patriot sisteminin Suudi Arabistan'da yüzde 70, İsrail'de ise yüzde 40 başarılı olduğunu bildirdi.
İlk nesil Patriotların ardından, daha gelişmiş Patriot PAC-2'ler kullanılmaya başladı. Bir PAC-2 bataryası, her biri dört füze içeren sekiz hareketli füze fırlatma istasyonu, hareketli radar sistemi ve bir kamyona yerleştirilmiş kontrol merkezinden oluşuyor.
70-150 kilometre menzile sahip PAC-2'ler şöyle çalışıyor:
Düşman füzesi, radar tarafından belirlendikten sonra, önleme girişiminin şekli ve hangi rampadan ateşlenecek füzelerce yapılacağı, kontrol sistemindeki bilgisayarlarca saptanıyor. Önleyici füze fırlatıldıktan sonra, hedefin sistem radarınca izlenmesinin yanı sıra, hedeften yansıyan radar dalgalarının uçmakta
olan füze tarafından da algılanması ve atış kontrol birimine aktarılması, füzenin hedefine çok daha hassas bir biçimde yönlendirilmesini sağlıyor.
Önleyici füzenin parçacık tesirli savaş başlığının hedefe en yakın olduğu noktada patlatılmasıyla hedef yok ediliyor.
90'lı yıllarda geliştirilmeye başlanan PAC-3 tipi Patriot sistemlerinin gelecek yıllarda PAC-2'lerin yerini alması bekleniyor. PAC-3'lerin PAC-2'lere göre daha ince, daha hafif olacağı ve doğrudan düşman füzesini hedef alacağı belirtiliyor.
Tomahawk
İlk olarak 17 Ocak 1991'de Irak'a karşı "Çöl Fırtınası" operasyonunun başlangıcında kullanılan Tomohawk'lar cruise tipi füzelerin en çok bilinenleri arasında yer alıyor.
Uzun menzilli ve ses hızından daha yavaş olan, denizaltı ve gemilerden fırlatılabilen bu füzeler, özellikle binalar askeri kamplar ve havalanları gibi önemli altyapı tesislerine karşı etkili oluyor. "Çöl Fırtınası"nda kullanılan bu füzelerin çok büyük bir bölümü, 297 füzeden 282'si hedefi bulmuştu.
General Dynamics ve McDonnell Douglas tarafından üretilen, 1983'ten beri kullanılan BGM-109 Tomahawk'lar, cruise tipi füzelerin en gelişmiş modellerinden biri. Nükleer başlık ya da genelde kullanılan patlayıcılarla donanmış Tomahawk füzelerinin çok sayıda türü bulunuyor.
6,25 metre uzunluğundaki füzeler, turbofan motoru sayesinde hedefine, 15-100 metre yükseklikten saatte yaklaşık 880 kilometre hızla uçuyor. Tomahawk'ların menzilleri türlerine göre 460- 2 bin 500 kilometre arasında değişiyor.
Amerikan Deniz Kuvvetleri'nin, aralarında denizden denize atılabilenler de bulunan binlerce Tomahawk füzesine sahip olduğu ve füzenin fiyatının 600 bin ila 1,2 milyon dolar arasında değiştiği belirtiliyor.
Eski ABD Başkanı George Bush'a yönelik suikast girişiminin ardından Tomahawk'lar 1993'ün Haziran ayında da Irak'a karşı kullanıldı. Irak lideri Saddam Hüseyin'in emriyle Kuzey Irak'a 1996'da saldırı düzenlenmesinin ardından da Irak'a Tomahawk atıldı. 1995'in Eylül ayında Bosna'da kullanılan bu füzeler, Taliban ve El Kaide mevzilerine yönelik bombardımanlarda da kullanıldı.
|
|
|
