|
|
 |
|
|
|
|
|
Islıklı solunum
Islıklı solunum, solunum yollarının daralmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Nedene göre ağır, hafif ya da yineleyici olabilmektedir. Islıklı solunum, akciğerlere hava giriş - çıkışının, hava yollarındaki (bronşlar) kısmi daralmalarla engellendiği durumlarda ortaya çıkar. Bronş daralmasının nedeni, bronşları çevreleyen kasların kasılması (astımdaki gibi) bronş çeperindeki bezlerin aşırı mukus yapması (enfeksiyon ya da kronik bronşitte) ya da iltihap ve kalp hastalığındaki ödem sıvısı olabilir. Genellikle de bunların birkaçının bir arada bulunması söz konusudur. Zamanla çok sayıda bronş daralır ve akciğerlerin işlevi ciddi biçimde etkilenir. Bazen de, yabancı bir cisim ya da bronşun içine doğru büyüyen bir tümör nedeniyle tek bir bronş daralır.
Nedenleri
Islıklı solunumun başlıca nedeni, astımdır. Astımın belirtileri birkaç dakika, birkaç saat, hatta birkaç gün sürebilen soluk darlığı ve ıslıklı solunum nöbetleridir. Nöbetlerin ortaya çıkması alerji, enfeksiyon, stres ve egzersiz gibi etkenlerle kolaylaşır. Akut bronşit (bronş enfeksiyonu) aşırı miktarda mukus yapımına neden olur ıslıklı solunum yaratabilir. Çocuklarda daha sık görülür ve genellikle ıslık sesi çok hafiftir. Kronik bronşit de aynı duruma yol açar. Bunun nedeni, hastalıktan etkilenen hava yollarının daralmasıdır. Bu rahatsızlıklara enfeksiyon, ağır egzersiz, sigara alışkanlığı gibi etkenler eklendiğinde ıslıklı solunum artabilir.
Kalp hastalarında ve kalp krizi geçirmiş kişilerde ansızın soluk darlığı ve ıslıklı solunum nöbetleri görülebilir. Bu rahatsızlığın mekanizması farklıdır. Kalp normal çalışmadığında, kan akciğerlerde etkili biçimde dolaşamaz ve akciğerlerde sıvı birikerek akciğer ödemi oluşturur. Bu durumda ıslıklı solunumun yanı sıra göğüs ağrısı da olur. Acil tedavi, hatta genellikle hastane tedavisi gereklidir.
Belirtiler
Islıklı solunumda oluşan ses, soluk verirken, yani sıkışan havayı bronş daralmasına karşın dışarı vermeye çalışırken, daha belirgindir. Ses ıslığa benzer. Solunum zorlaşır.
Tedavi
Tanı, nöbete neden olan etkenlerin ve daralmanın saptanmasıyla konur. Tanıda, belli bir sürede akciğerlerden dışarı verilen hava hacmini ölçen aygıtlardan yararlanılır. Daralmanın ne ölçüde tedavi edilebileceği konusunda testler yardımıyla karar verilir. Tedavi ıslıklı solunumun nedenine, nöbetlerin ağırlık derecesine ve süresine göre düzenlenir. Akut bronşite bağlı tek bir nöbet genellikle kendiliğinden geçer. Enfeksiyon, antibiyotik ve balgam söktürücülerle tedavi edilmelidir. Belirtinin hafifletilmesi içinse, tablet ya da inhalatörle ventolin gibi bronş genişletici ilaçlar verilebilir.
Astım ya da kronik bronşitten kaynaklanan yineleyen ıslıklı solunum durumlarında bronş genişletici ve başka ilaçlarla hava yollarını açmak için düzenli tedavi uygulanması gerekir. Astımda ise daha çok koruyucu tedaviye yönelik ilaçlar kullanılır. Böyle bir durumda hastanın kendisini iyi hissettiğinde de ilaç alması gerekir. Apansızın ortaya çıkan ağır bir ıslıklı solunum nöbeti genelilkle akut astıma ya da akut akciğer ödemine bağlıdır ve acil tedavi gerektirir. Astımlı olduğu bilinen kişi solunum sırasında ıslık sesi çıkarmaya başlarsa, inhalatörü 2 - 3 kez fazla sıkarak nöbet geçiştirilebilir, ancak geçmediği durumlarda doktora başvurulmalıdır.
Akut akciğer ödeminde de benzer tedavi yapılır, ancak bu durumda diüretikler, yani idrar söktürücüler (böbreklerden fazla sıvı atımını sağlayan ilaçlar) da verilir ve tedavi belli bir süre kesilmez. Genel anlamda ıslıklı solunumun tedavisi oldukça başarılıdır. Çoğu astımlıda daralan bronşlar nöbetler arasında normale döner ancak daha ağır astım ve kronik bronşit durumlarında normale dönüş tam olarak gerçekleşemez. Islıklı solunum ve soluk darlığının çok rahatsız edici olabileceği bu tür vakalarda bile, modern tedavi ile hastalar
|
|
|
|
|
|
|
|
