|
|
 |
|
|
|
|
|
2. Dünya Savaşı sonrasında emek gücüne gereksinim duyan Avrupa ülkeleri kapılarını yabancı işçilere açtı. Savaştan ikiye bölünmüş olarak çıkan Almanya'nın sanayisi çökmüş, şehirleri yıkılmış durumdaydı. 1960'larda Türk işçileri (çoğu Batı Almanya olmak üzere) Avrupa ülkelerine çalışmak için gittiler. Avrupa'nın yeniden kalkınmasında büyük katkıları olan Türk işçi ve ailelerinin 2000 Mayısında nüfusu 3.4 milyonu buldu. Bu sayı, Avrupa Birliği (AB) ülkesi Yunanistan nüfusunun üçte biri, Lüksemburg'un da 8 katını oluşturuyor. Danimarka (5 milyon) ve Finlandiya (5.2 milyon) nüfuslarının da üçte ikisine denk düşüyor.
Almanya'daki Türkiye Araştırmalar Merkezi'nin yaptığı araştırmaya göre, 1999 yılı verileriyle AB ülkelerindeki Türklerin yüzde 70'i Almanya'da, yüzde 9'u Hollanda'da, yüzde 8.7'si Fransa ve yüzde 4.4'ü de Avusturya'da yaşıyor.
Türk girişimciler
Araştırmalar 2'nci ve 3'üncü kuşak işçi ailelerinin çalıştıkları topluma daha iyi uyum sağladıkları ve başarılarının da o oranda arttığını gösteriyor. Emek gücünü kullanmak için Avrupa'ya giden Türk işçi ve aileleri günümüzde finanstan tekstile, spordan edebiyata pek çok alanda yönetici, işadamı, sanatçı kimliği ile de karşımıza çıkıyor... Yurtdışında faaliyet gösteren Türk işadamları, kendi aralarında eşgüdümü sağlamak amacıyla pek çok sayıda dernek, vakıf, konsey, oda ve birlikler kurdu. http://www.dtm.gov.tr/isadamlari/yurt.htm
AB ülkelerinde yaşayan Türklerin yaklaşık 1 milyon 178 bini aktif olarak çalışıyor. Türk çalışanların 832 bini Almanya'da, 105 bini Hollanda da ve yaklaşık 101 bini de Fransa'da bulunuyor.
Bu ülkelerdeki Türk girişimcilerin sayısı da 73 bin 200'e ulaştı. AB ülkelerinde Türk nüfusunun yüzde 6.2'sini oluşturan girişimler yılda 61.2 marklık bir ciroya sahip... 1995-1999 döneminde Türk girişimcilerinin sayısı yüzde 34.8, ciroları yüzde 45, yatırımları yüzde 49.5, istihdamları ise yüzde 72.6 oranında arttı. Türk girişimcilerin toplam istihdamı 366 bin, toplam yatırım miktarı da yaklaşık 15.4 milyar marka ulaştı. Türkiye Araştırmalar Merkezi'ne göre yalnızca Almanya'daki Türk girişimcilerin yatırımları 12.4 milyar markı, ciroları da 50.3 milyar markı buldu.
Türklerin AB'ye katkıları
AB ülkelerinde toplam çalışan sayısının yüzde 0.75'ini oluşturan 1.2 milyon çalışan Türk, AB'nin gayri safi hasılasına 1998'de yaklaşık 107.8 milyar mark katkıda bulundu. Bu miktar Lüksemburg'un gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) 2.5 katına, Yunanistan'ın milli gelirinin de yüzde 51'ine ulaşıyor.
Türklerin yoğun olarak çalıştığı Almanya'da GSYİH'ye 78.6 milyar mark, Hollanda'da 8.5 milyar mark, Fransa'da ise 7.8 milyar mark katkı yaptıkları hesaplanıyor.
Türkiye ekonomisine katkılar
Gurbetçi işçiler, 1990 yılından itibaren Türkiye ekonomisine 35.9 milyar dolar katkı sağladı.
Merkez Bankası verilerine göre, yurtdışında çalışan işçiler 1990-1999 yılları arasında Türkiye'ye 35 milyar 570 milyon dolarlık döviz gönderirken, sadece Ocak ayında gönderdikleri döviz miktarı da 375 milyon dolara ulaştı. İşçilerin gönderdiği dövizlerde 1991, 93, 94 ve 99 yıllarında bir önceki yıla göre göreceli olarak düşüş yaşandığı gözlendi.
Yıllara göre, yurtdışında çalışan işçilerin gönderdiği döviz tutarları şöyle:
| Gurbetçilerin Getirdiği Dövizler |
| Yıl |
Miktar (milyon $) |
Bir Önceki Yıla Göre Değişim (%) |
| 1990 |
3.246 |
- |
| 1991 |
2.819 |
-13.1 |
| 1992 |
3.008 |
6.7 |
| 1993 |
2.919 |
-2.9 |
| 1994 |
2.627 |
-10 |
| 1995 |
3.327 |
26.6 |
| 1996 |
3.542 |
6.5 |
| 1997 |
4.197 |
18.5 |
| 1998 |
5.356 |
27.6 |
| 1999 |
4.529 |
-15.4 |
| Toplam |
35.570 |
- |
Gurbetçilerin Türkiye'deki hakları
1960' lı yıllardan itibaren başlayan yurtdışı işçi göçü ile birlikte işçilerimizin bulundukları ülkelerin vatandaşları gibi sosyal güvenlik haklarından yararlanması amacıyla ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri imzalandı. Sözleşmelerin uygulanması sırasında ortaya çıkan sorunlar ve tıkanıklıkları aşmak için de Bakanlıklar arasında ortak komisyonlar oluşturuldu. İşçi ve ailelerinin bulunduğu ülkelerle imzalanan sosyal güvenlik anlaşmalarında şu ilkeler gözetildi;
Her iki ülke vatandaşları;
- Çalışılan ülke vatandaşları hak ve yükümlülükler açısından eşit işlem görmelidir.
- Her iki ülkede geçen hizmetler istenildiğinde birleştirilebilmelidir.
- İşçiler, çalıştıkları ülkelerde kazandığı haklardan, kendi ülkelerine dönmeleri durumunda da yararlanabilmelidir.
| İkili Sosyal Güvenlik Anlaşmaları |
| Ülke |
İmza Tarihi |
Yürürlüğe Girdiği Tarih |
| İNGİLTERE |
09.09.1959 |
01.06.1961 |
| F.ALMANYA |
30.04.1964 |
01.11.1965 |
| HOLLANDA |
05.04.1966 |
01.02.1968 |
| BELÇİKA |
04.07.1966 |
01.05.1968 |
| AVUSTURYA |
12.10.1966 |
01.10.1969 |
| *İSVİÇRE |
01.05.1969 |
01.01.1972 |
| FRANSA |
01.01.1972 |
01.08.1973 |
| DANİMARKA |
22.01.1976 |
01.02.1978 |
| İSVEÇ |
30.06.1978 |
01.05.1981 |
| NORVEÇ |
20.07.1978 |
01.06.1981 |
| LİBYA |
13.09.1984 |
01.09.1985 |
| KKTC |
09.03.1987 |
01.12.1988 |
| KANADA |
19.06.1998 |
- |
| MAKEDONYA |
06.07.1998 |
- |
| ARNAVUTLUK |
14.07.1998 |
- |
| AZERBAYCAN |
17.07.1998 |
- |
| GÜRCİSTAN |
11.12.1998 |
- |
| KEBEK |
15.10.1998 (Paraf) |
- |
| ÖZBEKİSTAN |
13.11.1998 (Paraf)* |
- |
Avusturya 30.09.1996 tarihi itibariyle sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmiştir.
Kaynak: www.calisma.gov.tr
|
|
|
|
|
|
|
|
