|
|
 |
|
|
| Sanayinin lokomotifi: Enerji |
|
|
Türkiye'nin 1999 yılı enerji tüketimi (geçici rakamlara göre), bir önceki yıla oranla yüzde 8.2 artarak 80.3 milyon ton petrol eşdeğerine (TEP) yükseldi. Aynı dönemde enerji ithalatı, yaklaşık 6.8 artarak 51.9 milyon TEP`e çıktı. Türkiye'de kişi başına enerji tüketiminin gelişmiş ülkelerin beşte birine, dünya ortalamasının da yarısına eşit bulunuyor.
Merkez Bankası (MB) Yıllık Raporu'nda yer alan enerji dengesi tablosuna göre, Türkiye'nin enerji iç üretimi geçen yıl gerileyerek 28.9 milyon TEP'ten 28.5 milyona düştü.
Petrol: Türkiye'nin petrol kullanımında, 1999'da bir önceki yıla göre, yüzde 8.5 oranında artış görüldü. Türkiye'de 1998'de 30.3 milyon ton petrol tüketilirken, bu miktar 1999'da 32.9 milyon ton enerjiye eşdeğer oldu.
Linyit: Türkiye'de 1999'da en çok enerji tüketimini petrolden sonra linyit izledi. Aynı dönemde linyit tüketimi 12.6 milyon TEP'ten 13 milyona yükseldi.
Doğalgaz: "Temiz enerji" sloganı ile bütün Türkiye'de yaygınlaştırılmak istenen doğalgazın tüketimi, 1999'da bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 33 artarak 9.7 milyon TEP'ten 12.6 milyona çıktı.
Taşkömürü: Taşkömürü tüketimi geçen yıl 10.3 milyon TEP'ten 11.3 milyona yükselirken, hidroelektrik santrallarından elde edilen enerjinin tüketiminde de yüzde 22.2 gerileme görüldü.
Hidrolik: Hidroelektrikten elde edilen enerjinin tüketimi, 3.6 milyon TEP'ten 2.8 milyona düştü. Aynı dönemde ithal edilen enerjinin miktarı, 300 bin TEP'ten 400 bine çıkarken odun tüketimi de 5.5 milyon TEP'ten 5.3 milyona geriledi.
Petrolde gerileme
Merkez Bankası verilerine göre, Türkiye'de geçen yıl arz edilen petrol miktarı bir önceki yıla göre gerileyerek 3.4 milyon TEP'ten 3.2 milyona indi. Aynı dönemde arz edilen hidroelektrik ve odun enerjisi miktarında da gerileme görülürken diğer enerji türlerinde artış yaşandı.
Türkiye'de 1999'da 13 milyon TEP linyit, 1.7 milyon TEP taşkömürü, 2.8 milyon TEP hidroelektrik, 5.3 milyon TEP odun, 0.7 milyon TEP doğalgaz arz edildi.
İthalat artıyor
Türkiye'nin ithal ettiği enerji miktarı 1999'da bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 6.8 artarak 48.6 milyon TEP'ten 51.9 milyona yükseldi.
Taşkömürü, elektrik ve doğalgaz ile geçen yıl hariç petrol ithalatında yıllar itibariyle artış yaşandı. Türkiye 1995 yılında 28.4 milyon TEP'e eşit petrol ithal ederken bu rakam 1998 yılında 30.3 milyona çıktmasına karşın geçen yıl 29.8 milyona indi.
1995 yılında 5.2 milyon TEP taşkömürü ithalatı gerçekleştiren Türkiye, bu miktarı 1999'da 9.6 milyon TEP'e yükseltti. 1997 yılından sonra elektrik ithal etmeye başlayan Türkiye, 1999'da 400 bin TEP elektrik ithal edildi.
1995 yılında 6.2 milyon TEP olarak başlayan doğalgaz ithalatı da 1999'da 12.2 milyon TEP`e yükseldi.
Neler olabilir ?
Cumhuriyet tarihinde ilk kez 7 Aralık 1998'de enerji şurası düzenlenerek, enerjinin geleceği masaya yatırıldı. Sektör temsilcileri ve bilim dünyasının katıldığı şura'da saptanan Türkiye'nin enerji öngörüsü şöyle:
Enerji Tüketimi: Türkiye'nin 1997'de kişi başına düşen birincil enerji tüketimi 1.2 ton TEP, toplam enerji tüketimi de 73 milyon TEP'tir. Talep hesaplamalarına göre Türkiye'nin 2010 yılındaki birincil enerji talebi 127 milyon TEP, 2020 yılında da 320 milyon TEP olması öngörülüyor. 1997'de yüzde 38 olan üretimin talebi karşılama oranı, 2010'da yüzde 29, 2020'de ise yüzde 25'e düşecektir."
Yatırımlar: "Sanayinin enerji tüketimi içindeki payı 21'inci yüzyılın birinci çeyreğinde yüzde 56'ya yükselecektir. Cumhuriyetin ilan edildiği yıl kişi başına sadece 7 kwh dolayında enerji üreten Türkiye'de 1997'de kişi başına bin 300 kwh üretildi. Türkiye, önümüzdeki 10 yıl için yap-işlet-devret ve yap-işlet modelleriyle 30-40 milyar dolar arasında enerji yatırım programını öngörüyor.
2010 yılında elektrik üretim hedefi İtalya'da 85 bin, İngiltere'de 100 bin Türkiye'de de 110 bin megawat dolayında bulunuyor. Enerji Bakanlığı'na göre; Türkiye'nin, 2010 yılına kadar planlanan elektrik santrallarını kurabilmesi için her yıl 3.5 milyar dolarlık yatırım yapması gerekiyor.
Ayrıntılı Tablolar İçin
http://www.enerji.gov.tr/Enerji.asp
Yerli petrol Güneydoğu'dan, doğalgaz Trakya'dan gelir...
|
|
|
|
|
|
|
|
