|
|
 |
|
|
|
|
|
Gelişimi
Türkiye'ye sigortacılığın girmesi Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarına uzanıyor. İlk sigortacılığın 1870'lerde İstanbul'da yabancılar tarafından başlatıldığı biliniyor. 1916'da Türkiye'de faaliyet gösteren 81 yabancı sigorta şirketi, oluşturdukları meslek kuruluşunu "Türkiye'de Çalışan Sigorta Şirketleri Cemiyeti"ne dönüştürdü.
Cemiyet yerini 1923'te "Sigortacılar Kulübü", 1927'de de "Sigortacılar Cemiyeti Daire-i Merkeziyesi"ne bıraktı. Türkiye'de çalışmakta olan yerli ve yabancı tüm sigorta Şirketlerinin zorunlu olarak üye oldukları bu kuruluş, 1959'da Sigorta şirketlerinin Murakabesi Hakkında 7397 sayılı Kanunla "Sigorta ve Reasürans şirketleri Birliği" ve 1975'te de ana tüzüğü ile "Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği" adını aldı.
1987'de de kanun değişikliğiyle Birlik, "kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu" olarak tanımlandı. Türkiye'deki yerli ve yabancı tüm sigorta şirketlerinin veya şubelerinin Birlik'e üye olma zorunlulukları sürdürüldü.
Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'nin (1997 Aralık) 60'ı sigorta şirketi ve 4 reasürans şirketi olmak üzere, toplam 64 üyesi bulunuyor. Merkezi İstanbul'da bulunan Birlik, gerekli gördüğü yerlerde temsilcilik açabiliyor.
Türleri
Türkiye'de AB ülkelerinin tersine hayat sigortası genel toplamda yalnızca yüzde 16.88 gibi düşük bir oranda yer alıyor. Yüzde 83.12 oranıyla kalanı oluşturan hayat dışı sigortada da yüzde 27 ile kaza ve yüzde 15.6 ile yangın sigortaları ilk sıraları oluşturuyor.
Türkiye'de uygulama alanı bulan başlıca sigorta türleri şunlar:
-Mal Sigortaları: Yangın, kaza, nakliyat, makina montaj, tarım ve kredi sigortaları
-Can Sigortaları: Hayat, ferdi kaza, sağlık ve otobüslerde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortaları
-Sorumluluk Sigortaları: Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk, motorlu kara taşıt araçları ihtiyari mali sorumluluk, asansör kazalarında üçüncü kişilere karşı sorumluluk, işveren sorumluluk, üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet, tehlikeli maddeler ve tüpgaz sorumluluk, hukuksal koruma sigortası.
Sigortalı nüfus 56 milyona ulaştı
Türkiye'de, 1995 yılında her 100 kişiden 79 kişi sigortalı nüfus kapsamında yer alırken, geçen yıl itibariyle bu rakam 91'e yükseldi. Türkiye'de sosyal sigortalar kapsamındaki nüfus (Sigortalı, bağımlı) 1995'de 41 milyon 668 bin kişiden 2000'de 56 milyon 17 bin kişiye çıktı.
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) verilerine göre, 1995-1999 döneminde sağlık sigortası kapsamındaki nüfus oranı da yüzde 68.3'ten yüzde 86.4'e ulaştı.
Bu dönemde aktif sigortalıların sayısı 8 milyon 153 bin kişiden 9 milyon 994 bin kişiye çıktı, artış oranı yüzde 22.6 oldu.
Aynı dönemde isteğe bağlı aktif sigortalı sayısındaki artış yüzde 9.7'de, tarımdaki sigortalı sayısındaki artış ise yüzde 0.6'da kaldı.
Buna karşılık aynı dönemde Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur ve özel sandıklardan aylık alanların sayısı da yüzde 33.6 oranında yükseldi.
Bağ-Kur'lu azalıyor
Verilere göre, 1995/99 döneminde aktif sigortalı sayısındaki artışın yüzde 12.7'de kalmasına karşılık, Emekli Sandığı'ndan aylık alanların sayısındaki artış yüzde 32 oldu.
En fazla kişinin yer aldığı Sosyal Sigortalar Kurumu'nda (SSK) ise aktif sigortalı sayısındaki yüzde 32.8 oranında artışına karşılık, isteğe bağlı aktif sigortalıların sayısı yüzde 8.1 geriledi, tarımdaki aktif sigortalıların payı da 23.3 oranında azaldı.
Buna karşılık SSK'dan aylık alanların sayısı 2 milyon 338 bin kişiden yüzde 34.7'lik artışla 3 milyon 149 bine çıktı.
Bağ-Kur'da ise aktif sigortalı sayısı artış hızındaki düşüklük dikkat çekti.
Bu dönemde Bağ-Kur'da aktif sigortalı sayısı yalnızca yüzde 8.3 oranında artarken, aylık alanların sayısı yüzde 33.9`lük artışla 881 bin kişiden 1 milyon 180 bin kişiye yükseldi.
56 milyon sigortalı
Bu arada, sağlık hizmetleri bakımından sosyal sigortalar kapsamındaki nüfus (Sigortalı, bağımlı) 41 milyon 668 bin kişiden 56 milyon 17 bin kişiye çıktı.
Bu rakam yüzde 34.3`lük bir artışı ifade ederken, sağlık sigortasıkapsamındaki nüfusun toplam nüfusa oranı da yüzde 68.3`ten 86.4'e çıktı.
Genel sigortalı sayısı ise 48 milyon 35 bin kişiden 59 milyon 10 bin kişiye çıktı. Bunun genel nüfusa oranı da yüzde 78.8'den yüzde 91'e yükseldi.
|
Sigorta Primleri ve Prim Gelirleri (1998) |
| Sigorta Konusu |
Prim (milyon lira) |
Artış* (%) |
Toplam-
daki Payı (%) |
Prim Geliri ($) |
| Yangın |
77.727.171 |
98.25 |
15.16 |
248.551.966 |
|
Nakliyat |
33.149.609 |
72.21 |
7.90 |
106.004.122 |
|
Kaza |
257.479.536 |
125.62 |
47.02 |
823.354.874 |
Makina-
Montaj |
25.785.439 |
127.67 |
4.95 |
82.455.356 |
|
Tarım |
3.000.465 |
25.22 |
0.76 |
9.594.733 |
|
Sağlık |
56.227.185 |
188.75 |
8.45 |
179.800.413 |
|
Hukuksal Koruma |
313.490 |
- |
0.05 |
1.002.462 |
|
Ferdi Kaza |
10.023.153 |
- |
1.80 |
32.151.527 |
|
Hayat-Dışı Toplam |
463.706.048 |
91.92 |
83.12 |
1.482.815.453 |
|
Hayat |
94.199.164 |
109.32 |
16.88 |
301.225.262 |
|
Toplam |
557.905.212 |
94.65 |
100 |
1.784.040.715 |
*97'ye göre
Kaynak: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği
|
|
|
|
|
|
|
|
